Risico's

Belangrijkste financiële risico’s

In deze paragraaf staan de risico’s die mogelijk van invloed zijn op de financiële positie van de gemeente. Gebeurtenissen die regelmatig voorkomen en voorzienbaar zijn horen hier niet bij. Voor die gebeurtenissen staan namelijk op de balans toereikende voorzieningen, zijn verzekeringen afgesloten of verbetermaatregelen getroffen. Het risicoprofiel van de gemeente bestaat uit ongeveer 60 risico’s waarvan de financiële gevolgen in beeld zijn gebracht.

Deze risico’s worden geregistreerd in Naris (risicomanagement software).

Eerst volgt een toelichting op de risico’s binnen de grondexploitaties en het sociale domein. Deze risico’s zijn niet in Naris opgenomen, omdat de gemeente voor de grondexploitaties een aparte risicosimulatie uitvoert en omdat voor het sociaal domein een egalisatiereserve is ingesteld.

Risico’s grondexploitaties

Voor de het berekenen van de gevraagde weerstandscapaciteit met betrekking tot de grondexploitaties worden risicosimulaties uitgevoerd zoals beschreven in de nota grondbeleid. Het Zevenhuis en de grondexploitaties van Bangert en Oosterpolder zijn onderdeel van deze risicoanalyses. De risico’s binnen de grondexploitatie zijn berekend op 11,4 miljoen euro. De negatieve voorzienbare resultaten zijn door voorzieningen afgedekt (zie paragraaf Grondbeleid).

Sociaal Domein

De gemeente is nu ruim twee jaar verantwoordelijk voor de Jeugdwet, nieuwe taken binnen de Wmo en de Participatiewet. Hierdoor is er steeds beter zicht op welke zorginhoudelijke en financiële risico’s er zijn en hoe groot de kans is dat deze zich voordoen. Het grootste (financiële) risico blijft dat de toenemende vraag naar zorg en ondersteuning leidt tot overschrijding van het budget. Hoewel de budgetten in 2015 en 2016 niet zijn overschreden, zijn de kosten wel toegenomen. Daarbij kunnen naast de gebiedsteams, ook artsen en rechters zorg toekennen. De gemeente is verplicht om de toegekende zorg te betalen.

Om het risico van een toenemende zorgvraag te beheersen, wordt er ingezet op eigen kracht, innovatie en wijkgericht werken (gebiedsteams). Daarbij wordt de inkoopronde voor 2019 en verder voorbereid, wat moet bijdragen aan de transformatie van het sociale domein. De effecten hiervan moeten de komende jaren duidelijk worden.

Behalve onzekerheid over hoeveel de zorg en ondersteuning in de komende jaren gaat kosten, is ook onzekerheid over de hoogte van de budgetten een risico. Herverdelingseffecten kunnen gevolgen hebben voor de integratie-uitkering die de gemeente ontvangt voor het sociale domein. Dit werkt door in de beschikbare budgetten voor zorg en ondersteuning.

Om schommelingen in de zorgvraag en de rijksuitkering op te vangen is een egalisatiereserve van 4,5 miljoen euro ingesteld.

Ontwikkeling functie- en loongebouw

In de paragraaf Bedrijfsvoering staat beschreven dat eind 2017, begin 2018 een functieonderzoek van de ambtelijke organisatie plaatsvindt. Dit uitkomsten van dit onderzoek kunnen financiële consequenties hebben voor de gemeentebegroting. Dit risico is nu nog niet financieel te vertalen. In de aanloop van het project worden reikwijdte van het onderzoek, mogelijke consequenties, scenario’s en beheersmaatregelen verkend.

Financiële risico's Naris

In onderstaande tabel staan de belangrijkste risico's die naast de grondexploitaties de grootste invloed hebben op de benodigde weerstandscapaciteit.

Betreft

Risicobeschrijving

mogelijke gevolgen

beheersmaatregelen

fluctuerend gemeentefonds

Gemeenten worden steeds afhankelijker van de inkomsten van het rijk. Fluctuaties binnen het gemeentefonds hebben hierdoor direct effect op de financiën van de gemeente.

Lagere inkomsten

Aan de hand van de circulaires en andere ontwikkelingen in de omgeving wordt dit risico gemonitord.

Landelijk sluit Hoorn zich aan bij initiatieven die erop gericht zijn om een stevig signaal af te geven aan het Rijk over de manier waarop de kortingen direct op gemeenten worden afgewenteld. Hoorn is aangesloten bij de G32 gemeenten.

onderhoud gemeentelijke panden

 

Incidenteel noodzakelijk groot onderhoud a.g.v. asbest, funderingsherstel etc. Binnen het MJOP zijn de budgetten voor onvoorzien in die gevallen ontoereikend.

 

Hogere onderhoudskosten dan begroot

Het afgelopen jaar is de huidige onderhoudsstaat van de panden goed in beeld gebracht. Op basis van dit beeld wordt een strategie gebouwenbeheer opgesteld en kunnen er keuzes worden gemaakt om het onderhoud voor de langere termijn te kunnen begroten.

Bij de Kadernota is extra budget vrijgemaakt voor de aanpak van  gebouwen

stijging klantenbestand WWB (BUIG gelden)

Hogere kosten door stijging van het aantal mensen dat een beroep doet op bijstand voor levensonderhoud.

Hogere kosten

Sturen op instroom en stimuleren van uitstroom.

vangnetregeling vanuit het Rijk waardoor het eigen risico beperkt is.

constatering van een groot datalek

De Autoriteit Persoonsgegevens is gemandateerd om hoge boetes uit te delen in geval van een groot datalek en ernstige verwijtbaarheid.

Een boete van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Herstelkosten.

Kosten uit een mogelijke aansprakelijkheid stelling.

Imagoschade. Het vertrouwen van de inwoners in de gemeente neemt af.

In het informatiebeveiligings- en privacybeleid staan de kaders, verantwoordelijkheden en afspraken die binnen de organisatie gevolgd moeten worden op het gebied van informatiebeveiliging en privacy.

Creëren van bewustwording onder medewerkers over wat datalekken zijn en hoe je deze kunt voorkomen.

niet realiseren ombuigingen

Een mogelijk tijdsverschil tussen het inboeken van de ombuigingen en de realisatie hiervan. Ook is het mogelijk dat er frictiekosten aan ombuigingen verbonden zijn of dat ombuigingsplannen in de praktijk niet worden gerealiseerd.

Hogere kosten dan begroot.

Negatief rekeningresultaat.

Heroverweging en/of uitwerken van alternatieve ombuigingsvoorstellen (afhankelijk van het financiële perspectief).